Rahim İçi Araç (RİA) Takılması 

Rahim İçi Araç (RİA) Nedir?

Rahim içi araç (RİA), gebelikten korunmak için kullanılan küçük, T şeklinde bir doğum kontrol yöntemidir. Kadın rahmine yerleştirilir ve uzun süreli koruma sağlar. RİA, doktor veya hemşire tarafından vajina ve rahim ağzından geçilerek rahim içine yerleştirilir.

Yaygın olarak kullanılan iki ana RİA türü vardır:

• Bakırlı RİA: Yapısında bakır bulunur.
• Hormonlu RİA: Yapısında "levonorgestrel" isimli hormon bulunur.

RİA, en güvenilir doğum kontrol yöntemlerinden biridir. Ayrıca korunmasız cinsel ilişki sonrası, 5 gün içinde yerleştirildiğinde acil doğum kontrolü (ertesi gün yöntemi) olarak da kullanılabilir.

Bazı kişiler RİA’yı yalnızca gebelikten korunmak için değil, aynı zamanda ağrılı ve yoğun adet kanamalarını tedavi etmek amacıyla da tercih eder.

RİA Takılmadan Önce Hazırlık

RİA, adet döneminizin herhangi bir zamanında, hatta adetliyken bile takılabilir.

Doktorunuz ya da hemşireniz işlem öncesi sizinle RİA hakkında detaylı konuşur, sorularınızı yanıtlar ve şu adımları uygular:

• Tıbbi geçmişinizi sorgular: Daha önce geçirdiğiniz hastalıklar, ameliyatlar ve kullandığınız ilaçlar hakkında bilgi alır.
• Onam formu imzalatır.
• Gebelik olasılığını değerlendirir: Gerekirse gebelik testi yapar.
• Cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH) açısından test önerebilir: Son zamanlarda pelvik enfeksiyon geçirdiyseniz RİA önerilmeyebilir.
• İşlem hakkında bilgi verir: RİA takılması sadece birkaç dakika sürse de, hafif ağrı ya da rahatsızlık hissedilebilir. Daha önce doğum yapmamış kişiler bu işlemi daha hassas hissedebilir. Ağrıdan endişe ediyorsanız işlem öncesi ağrı kesici almanız önerilebilir. Derin nefes alma teknikleri veya müzik dinlemek de rahatlatıcı olabilir.

RİA Takılması Sırasında Ne Olur?

• Jinekolojik masaya uzanırsınız ve dizlerinizi bükersiniz.
• Doktorunuz pelvik muayene yapar: vajina, rahim ağzı ve rahmi değerlendirir.
• Vajinanın duvarları spekulumla açılır ve rahim ağzı temizlenir.
• Rahim ağzı özel bir aletle tutulur ve rahim ölçüsü alınır.
• RİA'nın katlanmış hali, ince bir tüp içinde rahim içine yerleştirilir. Rahme ulaşınca serbest bırakılır.
• Tüp çıkarılır ve RİA içeride kalır. RİA’nın ipleri rahim ağzından yaklaşık 2,5 cm dışarıda bırakılır.
• Tüm işlem birkaç dakika içinde tamamlanır.

RİA Takıldıktan Sonra Neler Olur?

• Hemen eve dönebilirsiniz. Kendinizi iyi hissediyorsanız günlük yaşantınıza devam edebilirsiniz.
• Hafif lekelenme ya da kanama olabilir, bu birkaç gün sürebilir.
• Hafif kramp ve rahatsızlık hissi normaldir; genellikle 1–2 gün içinde geçer. İbuprofen (Advil, Nurofen) veya naproksen (Aleve) gibi reçetesiz ağrı kesicilerle kontrol altına alınabilir.

RİA Takılmasına Bağlı Riskler Nelerdir?

Her tıbbi işlem gibi, RİA yerleştirilmesinin de bazı riskleri vardır. Doktorunuz bu riskleri sizinle paylaşacaktır. Nadir de olsa aşağıdaki durumlar görülebilir:

• Kanama
• Rahim duvarında delinme (perforasyon)
• Enfeksiyon
• Baş dönmesi ya da bayılma

Bilinmesi Gereken Diğer Noktalar

RİA yerleştirildikten sonra:

• Sahip olduğunuz RİA türüne bağlı olarak, ilk hafta ek doğum kontrol yöntemi kullanmanız gerekebilir. Doktorunuz bu konuda sizi bilgilendirecektir.
• Doktorunuz size takip randevusu önerirse bunu aksatmamalısınız.
• Bazı doktorlar RİA iplerinin zaman zaman kontrol edilmesini önerir. Bu ipleri vajina içine parmağınızı sokarak hissedebilirsiniz, ancak ipler bazen rahim ağzının etrafına kıvrıldığı için hissedilmeyebilir.

Ne Zaman Doktora Başvurmalıyım?

Aşağıdaki durumlardan biri olursa derhal sağlık kuruluşuna başvurun:

• 38°C’den yüksek ateş
• Alt karın bölgesinde şiddetli ağrı
• Baş dönmesi veya bayılma
• Adet döneminizden daha fazla vajinal kanama
• Kötü kokulu vajinal akıntı
• RİA’nın yer değiştirdiğini ya da düştüğünü düşünmeniz
• RİA iplerini hissedememeniz
• Hamile olabileceğinizi düşünmeniz

Unutmayın: RİA çok etkili, güvenli ve uzun vadeli bir doğum kontrol yöntemidir. Hangi RİA’nın size uygun olduğunu belirlemek için jinekoloğunuzla görüşmelisiniz