Preeklampsi: Hamilelikte Dikkat Edilmesi Gereken Tehlikeli Bir Durum
Gebelik, anne adayları için heyecanlı ve özel bir dönemdir. Ancak bu süreçte ortaya çıkabilecek bazı durumlar, hem annenin hem de bebeğin sağlığı için risk taşıyabilir. Bu durumlardan biri de preeklampsidir.
Preeklampsi, bazı kişilerin hamilelik sırasında yaşadığı tehlikeli bir durumdur. Genellikle gebeliğin ikinci yarısında (20. haftadan sonra) ortaya çıkar. Doğum sırasında veya bebek doğduktan kısa bir süre sonra da görülebilir.
Preeklampsi olan kişilerde yüksek tansiyon görülür. Ayrıca idrarlarında çok fazla protein veya karaciğer, böbrekler, beyin, gözler veya plasenta gibi organlarda sorunlar olabilir. (Plasenta, bebeğe besin ve oksijen getiren ve atıkları uzaklaştıran organdır.) Ek olarak, bebek iyi büyümeyebilir ve normalden daha küçük olabilir.
Preeklampsi Belirtileri Nelerdir?
Çoğu kişi kendini her zamankinden farklı hissetmez. Preeklampsi genellikle şiddetli olmadıkça belirti vermez. Şiddetli preeklampsinin belirtileri şunlardır:
Bu belirtilerden herhangi birine sahipseniz, doktorunuza veya hemşirenize söyleyin. Preeklampsi olmayabilirsiniz, çünkü bu belirtiler normal gebeliklerde de ortaya çıkabilir. Ancak doktorunuzun bunları bilmesi önemlidir.
Preeklampsi Bebeğimi Nasıl Etkileyebilir?
Preeklampsi şunlara neden olabilir:
Preeklampsi İçin Test Var mı?
Evet, var. Preeklampsi testi için doktorunuz veya hemşireniz şunları yapacaktır:
Ayrıca organlarınızın olması gerektiği gibi çalıştığından emin olmak için kan testleri de yapacaklardır.
Doktorunuz veya hemşireniz size kan basıncınızı söylediğinde, 2 sayı söyleyeceklerdir. Örneğin, doktorunuz veya hemşireniz kan basıncınızın "140'a 90" olduğunu söyleyebilir. Preeklampsi tanısı konulması için, üst sayınızın 140 veya daha yüksek olması veya alt sayınızın 90 veya daha yüksek olması gerekir. Ayrıca, idrarınızda çok fazla protein veya bir veya daha fazla organınızda belirli sorunlar olmalıdır.
Gebelik sırasında yüksek tansiyona (140/90'ın üzeri) sahip olmak, idrarda yüksek protein veya başka sorunlar olmadan da mümkündür. Bu preeklampsi değildir. Yine de, yüksek tansiyon geliştirirseniz, doktorunuz sizi yakından takip edecektir. Preeklampsi veya yüksek tansiyonla ilgili başka sorunlar geliştirebilirsiniz.
Preeklampsi Nasıl Tedavi Edilir?
Gebelik sırasında gelişen preeklampsinin tek tedavisi doğumdur. Doktorunuz veya hemşireniz, bebeğinizi hemen doğurmanın mı yoksa beklemenin mi sizin için daha iyi olacağı konusunda sizinle konuşacaktır. En iyi karar, preeklampsinizin ne kadar şiddetli olduğuna ve kaç haftalık hamile olduğunuza bağlıdır. Bebeğinizi doğurmak preeklampsiyi iyileştirecek olsa da, bebeğe büyümesi ve gelişmesi için mümkün olduğunca fazla zaman tanımak da önemlidir.
Preeklampsiniz şiddetli değilse:
Bekleme kararı verilirse, doktorunuz sizi ve bebeğinizi herhangi bir sorun için sık sık kontrol edecektir. Doğum zamanı gelene kadar hastanede kalmanız gerekebilir.
Bebeğinizi doğurma zamanı geldiğinde, muhtemelen kasılmaları başlatmak için ilaç alacaksınız. Buna "doğumu başlatma" denir. Çoğu kişi vajinal doğum yapabilir. Ancak bazı durumlarda, doktorun bebeği rahimden çıkarmak için ameliyat yapması gerekecektir. Buna "sezaryen doğum" denir.
Preeklampsiniz şiddetliyse, muhtemelen bebeğinizi mümkün olan en kısa sürede doğurmanız gerekecektir. Kan basıncınız çok yüksekse, inme geçirmemeniz için tansiyonunuzu düşürecek ilaç da alacaksınız.
Nadir durumlarda, preeklampsi olan kişilerde nöbetler görülür. Doktorunuz veya hemşireniz bunu önlemek için doğum sırasında size ilaç verebilir.
Preeklampsiyi Önlemek İçin Ne Yapabilirim?
Preeklampsiye yakalanmanızı engelleyebilecek özel bir şey yapamazsınız. Yapabileceğiniz en önemli şey, doktorunuz, hemşireniz veya ebenizle olan tüm randevularınıza gitmektir. Bu sayede, kan basıncınız yükselirse veya idrarınızda çok fazla protein veya başka sorunlar olursa, mümkün olan en kısa sürede öğrenebilirler.
Eğer preeklampsi için yüksek risk altındaysanız, doktorunuz gebeliğinizin ikinci ve üçüncü trimesterlerinde (12 haftadan sonra) düşük doz aspirin almanızı söyleyebilir. Aşağıdaki durumlarda yüksek risk altındasınız:
Riskinizi artıran başka durumlar da vardır. Doktorunuz yüksek risk altında olup olmadığınızı size söyleyebilir.
Doktorunuz veya hemşireniz güvenli olduğunu söylemedikçe aspirin veya başka ilaçlar almayın.
Preeklampsi Başka Sağlık Sorunlarına Neden Olabilir mi?
Eğer preeklampsi geçirdiyseniz, hayatınızın ilerleyen dönemlerinde yüksek tansiyon ve kalp hastalığına yakalanma olasılığınız daha yüksektir. Birincil doktorunuza veya hemşirenize preeklampsi geçirdiğinizi söyleyin. Gelecekte bu sağlık sorunlarına yakalanma şansınızı nasıl azaltabileceğiniz hakkında sizinle konuşabilirler. Bu, sigara içmemeyi, sağlıklı yiyecekler yemeyi, sağlıklı kiloyu korumayı ve aktif olmayı içerebilir.
Ne Zaman Doktora Başvurmalıyım?
Aşağıdaki gibi şiddetli preeklampsinin herhangi bir belirtisi varsa, hemen doktorunuzu veya hemşirenizi arayın:
Ayrıca hamileyseniz ve aşağıdaki durumlar varsa aramalısınız:
Gebeliğinizle ilgili tüm sorularınız ve endişeleriniz için doktorunuzla veya ebenizle iletişimde kalmanız çok önemlidir.