Kırmızı Kan Hücresi Antikor Taraması: Bilmeniz Gerekenler

Kırmızı kan hücreleri (KBC'ler), vücudun etrafına oksijen taşıyan kan hücreleridir. Herkesin KBC'leri biraz farklıdır. Bu nedenle, bağışıklık sistemi başka bir kişinin KBC'lerini yabancı olarak algılayabilir. Bu durumda, bağışıklık sistemi "antikorlar" oluşturarak tepki verebilir.

• Antikorlar, vücudun bir şeyi yabancı olarak tanıdığında ürettiği proteinlerdir.
• Antijenler, antikorların tanıdığı KBC'ler üzerindeki maddelerdir. Proteinler ve şekerlerden oluşurlar. Herkesin, ebeveynlerinden miras aldığına bağlı olarak kendine özgü KBC antijenleri vardır. Örneğin:
• "AB0" kan grubu, bir KBC antijen türüdür. Her iki ebeveyninizden A antijeni, B antijeni veya ikisinden de alırsınız. "0 tipi" kana sahipseniz, bu, herhangi bir A veya B antijenine sahip olmadığınız anlamına gelir. Diğer olası kombinasyonlar, A'nın 1 veya 2 kopyası, B'nin 1 veya 2 kopyası veya A'dan 1 ve B'den 1 kopyadır.
• "RhD" başka bir KBC antijen türüdür. Bazen sadece "Rh" olarak adlandırılır. Buna karşı pozitif veya negatifsinizdir.
• Başka KBC antijenleri de vardır.

Hangi antijenlere sahip değilseniz, vücudunuz bunlara karşı antikorlar üretebilir.

Bağışıklık Sistemi Neden Antikor Üretir?

Genellikle, bağışıklık sisteminiz yabancı bir maddeye maruz kaldıktan sonra antikor üretir. Bunu, bir dahaki sefere o maddeye maruz kaldığınızda sizi korumaya çalışmak için yapar. Aşılarda da bu şekilde çalışır.

KBC antijenleri için:

• A ve B antijenleri için doğal olarak antikor üretirsiniz. 0 tipi kana sahip biri hem A hem de B'ye karşı antikor üretecektir. A tipi kana sahip biri B'ye karşı antikor üretecektir. B tipi kana sahip biri A'ya karşı antikor üretecektir. Ve AB tipi kana sahip biri ikisine de karşı antikor üretmeyecektir. AB tipi çok nadirdir.
• Diğer KBC antijenleri için, yalnızca kanınız başka birinin kanına maruz kalırsa antikor üretirsiniz. Bunun ana yolları şunlardır:
• Kan nakli alırsınız.
• İğne paylaşırsınız.
• Hamile kalırsınız: Hamileyken, fetüs babadan miras kalan antijenlere sahip olabilir. Bazen doğum sırasında bebeğin kanına maruz kalırsınız. Hamilelik bir bebek doğmadan önce sona erse bile maruz kalabilirsiniz.

KBC Antikor Taraması Nedir?

Bu, kan grubunuzu ve belirli KBC antikorlarına sahip olup olmadığınızı kontrol etmek için yapılan bir kan testidir. Kanınızdan alınan bir örneğin test edilmesiyle yapılır.

Test, birçok farklı KBC antijenine karşı antikorları arayabilir. Önemlilerinden bazıları A, B ve RhD'dir. Kan hücrelerinizde A, B veya RhD yoksa, kan grubunuz "0 negatif"tir. Tarama, diğer KBC antijenlerine karşı antikorları da kontrol edebilir.

Neden KBC Antikor Taraması Yaptırmalıyım?

Başlıca nedenler şunlardır:

• Kan nakline ihtiyacınız varsa: Bu, başka bir kişiden bağışlanan kan almak anlamına gelir. Kan nakline ihtiyacınız varsa, kan bankası KBC antijenlerine karşı herhangi bir antikorunuz olup olmadığını görmek için önce kanınızı test edecektir. Kan grubunuza iyi uyan kanı vereceklerdir. Kanınızı test etmek için yeterli zaman yoksa, "0 tipi" kan vereceklerdir.
• Hamileyseniz: Tarama, bebeğinizin KBC'lerindeki antijenlere karşı antikorlarınız olup olmadığını gösterebilir. Bu olduğunda, fetüs veya doğumdan sonra bebek için sorunlara neden olabilir. Buna "fetüs ve yenidoğanın hemolitik hastalığı" denir. Fetüste veya bebekte şiddetli anemiye (düşük KBC sayısı) neden olabilir.

Tarama sonuçları, doktorunuzun bakımınızı planlamasına yardımcı olacaktır.

Tarama Testi Ne Gösterir?

Bir tarama testi kan grubunuzu ve bazı yaygın KBC antijenlerine karşı antikorlarınız olup olmadığını kontrol eder.

Kanınızda KBC antijenlerine karşı antikor varsa, buna "pozitif" antikor taraması denir.

• Kan nakline ihtiyacınız varsa, kan bankası size bu antijenlere sahip olmayan kanı verecektir.
• Hamileyseniz, hangi antikorlara sahip olduğunuza ve fetüsün antijenlere sahip olup olamayacağına bağlıdır.
• Doktorunuz, mümkünse bebeğin babasını KBC antijenleri açısından test edecektir. Bu, bebeğin KBC antijenine sahip olup olamayacağını anlamaya yardımcı olur. Bu net bir cevap vermezse, doktor bebeğin kanı hakkında daha fazla bilgi edinmek için başka testler yapabilir.
• Bebeğiniz KBC antijenine sahipse, doktorunuz hamileliğinizin geri kalanında sizi yakından izleyecektir. Doktorlar, bebekte anemi belirtileri için testler yapabilir. Testler sorunlar olduğunu gösteriyorsa, sağlık ekibi tedavi için bir plan yapabilir. Bu, bebek doğmadan önce veya sonra transfüzyonları içerebilir.

KBC Antikorlarının Oluşmasını Engellemenin Bir Yolu Var mı?

Her zaman değil. Ancak kan grubu RhD-negatif olan hamile kişiler için, vücudun RhD'ye karşı antikor üretmesini engelleyebilecek bir tedavi vardır. Bu, hamilelik sırasında bir enjeksiyon olarak verilir.

KBC antikorlarının oluşmasını engellemenin tek diğer yolu, iğne paylaşmaktan kaçınmak ve gerekli olmadıkça transfüzyonlardan kaçınmaktır. Doktorlar, gerçekten ihtiyacınız olmadıkça size kan vermekten kaçınmaları gerektiğini bilirler.