Kan Hücresi Antikor Taraması: Bebeğinizin ve Sizin Kan Sağlığınız

Vücudumuzdaki kan hücreleri, yaşamımız için hayati öneme sahiptir. Kanınızın özellikleri ve bağışıklık sisteminizin bu özelliklere nasıl tepki verdiği, özellikle hamilelik veya kan nakli gibi durumlarda büyük önem taşır. Bu yazımızda, kırmızı kan hücresi antijenleri, antikorlar ve kırmızı kan hücresi antikor taramasının neden yapıldığını detaylıca açıklayacağız.

Kırmızı Kan Hücresi Antijenleri ve Antikorları Nedir?

Kırmızı kan hücreleri (alyuvarlar), vücutta oksijeni taşıyan kan hücreleridir.

Herkesin kırmızı kan hücreleri biraz farklıdır. Bu nedenle, bağışıklık sistemi başka bir kişinin kırmızı kan hücrelerini yabancı olarak algılayabilir. Bu olursa, bağışıklık sistemi "antikor" adı verilen proteinler oluşturarak tepki verebilir.

• Antikorlar, vücudun yabancı bir şeyi tanıdığında ürettiği proteinlerdir.
• Antijenler, kırmızı kan hücreleri üzerinde bulunan ve antikorların tanıdığı maddelerdir. Proteinler ve şekerlerden oluşurlar. Herkesin, ebeveynlerinden miras aldığı kendi kırmızı kan hücresi antijenleri seti vardır. Örneğin:
• "ABO" kan grubu, bir tür kırmızı kan hücresi antijenidir. Her bir ebeveyninizden A antijeni, B antijeni veya ikisinden de hiçbirini miras alırsınız. Eğer "0 kan grubuna" sahipseniz, bu, herhangi bir A veya B antijenine sahip olmadığınız anlamına gelir. Diğer olası kombinasyonlar, A'dan 1 veya 2 kopya, B'den 1 veya 2 kopya veya A'dan 1 ve B'den 1 kopyadır.
• "RhD", başka bir kırmızı kan hücresi antijenidir. Bazen sadece "Rh" olarak adlandırılır. Buna karşı pozitif veya negatif olursunuz.
• Başka kırmızı kan hücresi antijenleri de vardır.

Sahip olmadığınız hangi antijenler olursa olsun, vücudunuz bunlara karşı antikor üretebilir.

Bağışıklık Sistemi Neden Antikor Üretir?

Normalde, bağışıklık sisteminiz yabancı bir şeye maruz kaldıktan sonra antikor üretir. Bunu, bir dahaki sefere o şeye maruz kaldığınızda sizi korumaya çalışmak için yapar. Aşılama da bu prensiple çalışır.

Kırmızı kan hücresi antijenleri için:

• A ve B antijenleri için, antikorları doğal olarak üretirsiniz. 0 kan grubuna sahip bir kişi hem A hem de B'ye karşı antikor üretir. A kan grubuna sahip bir kişi B'ye karşı antikor üretir. B kan grubuna sahip bir kişi A'ya karşı antikor üretir. AB kan grubuna sahip bir kişi ise her ikisine karşı da antikor üretmez. AB kan grubu çok nadirdir.
• Diğer kırmızı kan hücresi antijenleri için, antikorları ancak kanınız başka birinin kanına maruz kalırsa üretirsiniz. Bu durumun ana yolları şunlardır:
• Kan nakli alırsınız.
• İğneleri paylaşırsınız.
• Hamile kalırsınız: Hamileyken, fetüs babadan miras alınan antijenlere sahip olabilir. Bazen, doğum sırasında bebeğin kanına maruz kalırsınız. Gebelik, bebek doğmadan önce sonlansa bile maruz kalabilirsiniz.

Kırmızı Kan Hücresi Antikor Taraması Nedir?

Bu, kan grubunuzu ve belirli kırmızı kan hücresi antikorlarına sahip olup olmadığınızı kontrol eden bir kan testidir. Kanınızdan alınan bir örneğin test edilmesiyle yapılır.

Test, birçok farklı kırmızı kan hücresi antijenine karşı antikorları arayabilir. Önemlilerinden bazıları A, B ve RhD'dir. Kan hücrelerinizde A, B veya RhD yoksa, kan grubunuz "0 negatif"tir. Tarama ayrıca diğer kırmızı kan hücresi antijenlerine karşı antikorları da kontrol edebilir.

Kırmızı Kan Hücresi Antikor Taraması Neden Yapılır?

Başlıca nedenler şunlardır:

• Kan nakline ihtiyacınız varsa: Bu, başka bir kişiden bağışlanan kan almak anlamına gelir. Kan nakline ihtiyacınız varsa, kan bankası kanınızda kırmızı kan hücresi antijenlerine karşı antikor olup olmadığını görmek için önce kanınızı test edecektir. Size kan grubunuza uygun kan vereceklerdir. Kanınızı test etmek için yeterli zaman yoksa, size "0 kan grubu" kanı vereceklerdir.
• Hamileyseniz: Tarama, bebeğinizin kırmızı kan hücrelerindeki antijenlere karşı antikorlara sahip olup olmadığınızı gösterebilir. Bu olduğunda, fetüs veya doğumdan sonra bebek için sorunlara neden olabilir. Buna "fetüs ve yenidoğan hemolitik hastalığı" denir. Fetüs veya bebekte şiddetli anemiye (düşük kırmızı kan hücresi sayısı) neden olabilir.

Tarama sonuçları, doktorunuzun bakımınızı planlamasına yardımcı olacaktır.

Tarama Testi Ne Gösterir?

Bir tarama testi, kan grubunuzu ve yaygın kırmızı kan hücresi antijenlerinden bazılarına karşı antikorlara sahip olup olmadığınızı kontrol eder.

Kanınızda kırmızı kan hücresi antijenlerine karşı antikorlar varsa, buna "pozitif" antikor taraması denir.

• Kan nakline ihtiyacınız varsa, kan bankası size bu antijenleri içermeyen kan verecektir.
• Hamileyseniz, hangi antikorlara sahip olduğunuza ve fetüsün ilgili antijene/antijenlere sahip olup olmadığına bağlıdır.
• Doktorunuz mümkünse bebeğin babasını kırmızı kan hücresi antijenleri açısından test edecektir. Bu, bebeğin kırmızı kan hücresi antijenine sahip olup olmadığını anlamaya yardımcı olur. Bu net bir cevap vermezse, doktor bebeğin kanı hakkında daha fazla bilgi edinmek için başka testler yapabilir.
• Eğer bebeğinizde kırmızı kan hücresi antijeni varsa, doktorunuz gebeliğinizin geri kalanında sizi yakından takip edecektir. Doktorlar, bebekte anemi belirtileri için testler yapabilirler. Testler sorunlar olduğunu gösterirse, tıbbi ekip tedavi için bir plan yapabilir. Bu, bebek doğmadan önce veya sonra transfüzyonları içerebilir.

Kırmızı Kan Hücresi Antikorlarının Oluşumu Engellenebilir mi?

Her zaman değil. Ancak kan grubu RhD-negatif olan hamile kişiler için, vücudun RhD'ye karşı antikor üretmesini önleyebilecek bir tedavi vardır. Bu, hamilelik sırasında bir enjeksiyon olarak verilir.

Kırmızı kan hücresi antikorlarının oluşmasını durdurmanın diğer yolları, iğneleri paylaşmaktan kaçınmak ve gerekli olmadığında kan nakillerinden kaçınmaktır. Doktorlar, gerçekten ihtiyacınız olmadıkça size kan vermekten kaçınmayı bilirler.

Kan grubunuz, antijenleriniz veya antikorlarınız hakkında başka sorularınız var mı? Sağlığınızla ilgili bu önemli konuda size yardımcı olmaktan memnuniyet duyarız.