HSG (Rahim Filmi) Nedir?
HSG, rahim (uterus) iç boşluğu ve tüplerin (fallop tüpleri) açık olup olmadığını değerlendiren röntgen destekli görüntüleme testidir.
Temel amaç: Rahim şekil bozukluklarını ve tüplerin tıkalı olup olmadığını ortaya koymaktır.
HSG Neden İstenir?
• İnfertilite (kısırlık) araştırması
• Daha önce düşük yapmış kadınlarda rahim yapısını değerlendirmek
• Tüp bebek tedavisi öncesi hazırlık
• Rahimde yapışıklık, polip, septum (perde) gibi yapısal bozuklukları saptamak
• Tüplerin açık mı, tıkalı mı olduğunu görmek
• Rahim içi cerrahiler sonrası kontrol amaçlı
Nasıl Yapılır?
1. 2. 3. 4. 5. 6. Kadın doğum uzmanı, adet bittikten birkaç gün sonra (genellikle 7–10. günler arasında) HSG çekilmesini planlar. İşlem hastane ya da radyoloji merkezinde yapılır. Rahim ağzından (serviksten) ince bir kateter yerleştirilir. Kateter aracılığıyla rahim boşluğuna özel kontrast madde (opak sıvı) verilir. Bu sıvı rahimden tüplere doğru ilerlerken röntgen cihazı ile görüntü alınır. Tüpler açıksa sıvı karın boşluğuna yayılır ve bu da filmde görülür.
Ne Zaman Yapılır?
• Adet kanaması tamamen bittikten sonra, ama yumurtlama başlamadan önce
• Genellikle adet döngüsünün 7. ve 10. günleri arasında
• Bu zamanlama, hem enfeksiyon riskini azaltır hem de gebelik olasılığını dışlar
İşlem Acı Verir mi?
• Rahatsızlık hissi, adet sancısına benzer hafif–orta düzeyde ağrı olabilir• İşlem süresi kısadır (5–10 dakika)
• Gerekirse ağrı kesici ya da kas gevşetici kullanılabilir
• Bazı kadınlar için daha konforlu, bazıları için hafif zorlayıcı olabilir
İşlem Sonrası Ne Olur?
• Hafif kramp, akıntı veya lekelenme olabilir (1–2 gün)
• Antibiyotik ve ağrı kesici reçete edilebilir
• Normal günlük yaşama genellikle aynı gün dönülebilir
HSG Ne Gösterir?
Görüntüleme Anlamı Sıvı rahim içine düzgün yayılır Rahim içi normal Sıvı tüplerden geçip karın boşluğuna yayılır Tüpler açık Sıvı tüplerden geçemiyor Tüp tıkanıklığı olabilir
Dolum defekti Polip, miyom, yapışıklık vb. olabilir
HSG Tedavi Edici de Olabilir mi?
Evet. Özellikle hafif tıkanıklık, mukus tıkaçları veya ince yapışıklıklar, kontrast sıvısının basıncıyla açılabilir. Bu nedenle bazı kadınlar HSG sonrası doğal yolla hamile kalabilir.
HSG'nin Sınırlamaları
• Sadece yapı hakkında bilgi verir, yumurtlama ya da hormon durumu hakkında bilgi
vermez
• Bazen yalancı tıkanıklık (spazm) görülebilir
• Rahim içi bozukluk varsa, histeroskopi gibi ileri tanı gerekebilir
HSG Öncesi Bilinmesi Gerekenler
✅ İşlem öncesi ağrı kesici almak önerilebilir
✅ İşlem günü ped taşımak iyi olur (akıntı olabilir)
✅ İşlem sonrası duş serbest, ancak cinsel ilişki için 1–2 gün beklenmesi önerilir
✅ Aktif vajinal enfeksiyon varsa ertelenmelidir
✅ Gebelik şüphesi varsa kesinlikle yapılmaz
Sonuç: HSG, Gebelik Yolunda Önemli Bir Adımdır
Rahim filmi, doğurganlık değerlendirmesinde sık kullanılan, kısa süren ve etkili bir tanı yöntemidir. Rahim ve tüplerin yapısal durumu hakkında bilgi verir. Kısırlık tedavisinde ilk basamaklardan biridir ve bazen doğal gebelik şansını artırabilir.