Hamilelik Sırasında ve Sonrasında Depresyon: Bilmeniz Gerekenler

Hamilelik ve bebek sahibi olmak, birçok kadın için hayatın en mutlu dönemlerinden biri olabilir. Ancak bazı kişiler için bu süreç, normal üzüntüden çok daha derin ve zorlayıcı bir durum olan depresyonu da beraberinde getirebilir. Bu blog yazısı, hamilelik sırasında ve sonrasında yaşanan depresyonu, belirtilerini, nedenlerini ve tedavi yöntemlerini ele almaktadır.

Depresyon Nedir?

Depresyon, sizi üzgün yapan bir bozukluktur, ancak normal üzüntüden farklıdır. Hamilelik birçok kişi için mutlu bir zaman olsa da, bazı insanlar hamileyken veya bebeklerini doğurduktan sonra depresyon yaşar. Doktorlar bunun için farklı terimler kullanır:

• Antenatal depresyon: Bu, hamilelik sırasında ortaya çıkan depresyondur. "Antenatal", bir bebek doğmadan önceki dönemi ifade eder.
• Doğum sonrası depresyon (Postpartum depresyon): Bu, bazı kişilerin bebek sahibi olduktan sonra yaşadığı bir depresyon türüdür. "Postpartum", doğumdan kısa bir süre sonraki dönemi ifade eder.

Depresyon, yemek yemeyi, uyumayı, çalışmayı veya hayattan zevk almayı zorlaştırabilir. Ayrıca kendinize ve bebeğinize veya diğer çocuklarınıza bakmayı da zorlaştırabilir.

Depresyona Ne Sebep Olur?

Depresyon, beyindeki "nörotransmiter" adı verilen kimyasallardaki sorunlardan kaynaklanır. Ailesinde depresyon öyküsü olan bazı kişilerin depresyon yaşama olasılığı daha yüksek olabilir. Hormonlar, belirli sağlık sorunları, ilaçlar, stres, çocuklukta kötü muamele görme, aile sorunları ve arkadaşlarla veya işte yaşanan sorunlar gibi başka faktörler de rol oynayabilir.

Bazı kişilerin hamilelik sırasında veya sonrasında neden depresyon yaşadığı tam olarak belli değildir. Geçmişte depresyon yaşamış kişilerde daha sık görülür.

Kendinize veya Bebeğinize Zarar Verme Düşünceleriniz Varsa Hemen Yardım Alın!

Bazen depresyonlu kişiler kendilerine veya bebeklerine zarar vermeyi düşünebilirler. Kendinize veya bebeğinize zarar verebileceğinizi hissettiğinizde yardım almak çok önemlidir:

• Doktorunuzu veya hemşirenizi arayın ve bunun bir acil durum olduğunu söyleyin.
• Ambulansı arayın (Türkiye'de 112).
• Yerel hastanenizin acil servisine gidin.

Partnerinizin depresyonda olabileceğini düşünüyorsanız veya kendisine zarar verebileceğinden endişeleniyorsanız, hemen yardım almasını sağlayın.

Antenatal Depresyon Belirtileri Nelerdir?

Antenatal depresyonda belirtiler hamilelik sırasında başlar. Depresyon, günün çoğunda, neredeyse her gün üzgün, mutsuz, umutsuz veya sinirli hissetmenize neden olabilir. Depresyonun diğer yaygın bir belirtisi, eskiden sevdiğiniz şeylerden artık zevk almamak veya umursamamaktır. Diğer belirtiler arasında uyku sorunları, normal günlük işler için enerjiye sahip olmama, yeterince kilo almama veya huzursuz, değersiz veya suçlu hissetme yer alabilir.

Doğum Sonrası Depresyon Belirtileri Nelerdir?

Doğum sonrası depresyonu olan birini anlamak zor olabilir, çünkü bazı belirtiler yenidoğan bakımı stresinden de kaynaklanabilir. Örneğin, yeni bir bebek sahibi olduktan sonra şunlar normaldir:

• Çok fazla veya çok az uyumak
• Yorgun veya enerjisiz hissetmek
• İştahınızda, kilonuzda veya cinsel istekte değişiklikler olması

Ancak doğum sonrası depresyonu olan bir kişi, bebeği uyuduğunda bile uyuyamayabilir. Veya o kadar az enerjiye sahip olabilir ki saatlerce yataktan kalkamayabilir.

Ayrıca şunları da hissedebilirler:

• Kaygılı, sinirli ve öfkeli
• Suçlu veya bunalmış
• Bebeklerine bakma yeteneğini kaybetmiş
• Bir ebeveyn olarak başarısız olmuş hissi

"Doğum Sonrası Hüzün" (Postpartum Blues) Nedir?

Bebek sahibi olduktan sonra birçok kişi, "doğum sonrası hüzün" (postpartum blues) adı verilen hafif bir doğum sonrası depresyon türü yaşar. Doğumdan sonraki 2 veya 3 gün içinde, doğum sonrası hüznü olan kişiler şunları yaşayabilir:

• Modunda dalgalanmalar, sinirlilik veya kaygı
• Konsantre olmakta veya uyumakta zorluk
• Ağlama nöbetleri

Doğum sonrası hüzünde bu belirtiler şiddetli değildir ve genellikle 2 hafta içinde kaybolur. Ancak doğum sonrası depresyonu olan kişilerde belirtiler daha şiddetlidir. En az 2 hafta ve genellikle daha uzun sürer.

Depresyon Nasıl Tedavi Edilir?

İki ana tedavi yöntemi şunlardır:

• İlaçlar: Depresyonu tedavi etmek için genellikle "antidepresanlar" adı verilen ilaçlar kullanılır. Yeni bir ilaç olan zuranolone (marka adı: Zurzuvae) da bazı durumlarda doğum sonrası depresyonu tedavi etmek için bir seçenek olabilir. 2 hafta boyunca her gün alınan bir hap olarak gelir. Hamilelik sırasında kullanılmaz.
• Psikoterapi (danışmanlık): Bu, duygularınız, düşünceleriniz ve davranışlarınız hakkında konuşmak için bir terapistle görüşmeyi içerir. Farklı psikoterapi türleri vardır. Örneğin, bir türü ilişkilerinizi geliştirmeye odaklanır. Başka bir türü ise başa çıkmanıza yardımcı olmak için düşünce ve davranış kalıplarınızı değiştirmeyi içerir.

Tedavi seçenekleri, belirtilerinizin ne kadar şiddetli olduğuna ve hamilelikten önce depresyon yaşayıp yaşamadığınıza bağlıdır. İlaçla tedaviye ihtiyacınız varsa, doktorunuz durumunuza göre ne yapacağınıza karar vermenize yardımcı olacaktır:

• Hamileyseniz, doktorunuz sizinle seçenekleriniz hakkında konuşacaktır. Birçok kişi hamilelik sırasında antidepresan ilaçlar kullanır.
• Emziriyorsanız, belirli ilaçlardan kaçınmanız gerekebilir. Bunun nedeni, az miktarda ilacın anne sütüne geçebilmesidir. Bazı ilaçlar için bu, bebeğiniz için sağlıksız olabilir. Ancak depresyonu tedavi etmemek hem sizin hem de bebeğiniz için zararlı olabilir ve bebeklere zarar vermeyen birçok depresyon ilacı vardır. Doktorunuz, ilaca ihtiyacınız olup olmadığına ve almanız gereken en iyi ilaca karar vermenize yardımcı olabilir.

Bol bol dinlenerek ve stresle başa çıkmak için sağlıklı yollar bularak kendinize iyi bakın. Mümkün olduğunda diğer insanlardan yardım kabul edin. Vücudunuzu hareket ettirmek de yardımcı olabilir. Yürüme gibi nazik egzersiz türleri bile sağlığınız için iyidir.

Hamilelik Sırasında veya Sonrasında Depresyonu Önlemenin Bir Yolu Var mı?

Belki. Daha önce depresyon geçirdiyseniz, hamilelik sırasında veya sonrasında tekrar yaşama olasılığınız daha yüksektir. Depresyon riski altındaysanız, doktorunuz bir terapistle konuşmanızı önerebilir.

Daha önce doğum sonrası depresyon geçirdiyseniz ve yardımcı olan bir ilaç kullandıysanız, doktorunuz bir sonraki doğumdan sonra tekrar kullanmanız için o ilacı reçete edebilir.

Hamilelik ve doğum sonrası dönemde duygusal sağlığınızı göz ardı etmeyin. Kendinizi iyi hissetmiyorsanız, profesyonel yardım almak hem sizin hem de bebeğinizin sağlığı için atılabilecek en önemli adımdır.