Gebelikte İntrahepatik Kolestaz (GİK): Kaşıntıdan Fazlası!

Gebelik, anne adaylarının vücudunda birçok değişikliği beraberinde getirir. Bu değişikliklerden biri de karaciğerle ilgili bazı durumlar olabilir. Gebelikte ortaya çıkabilen karaciğer sorunlarından biri de intrahepatik kolestaz, kısaca GİK'tir.

Peki GİK nedir ve neden önemlidir? Karaciğerimiz, vücudumuzun yağları parçalamasına yardımcı olan safra adı verilen bir sıvıyı depolar. Yağlı bir yemek yediğinizde, sindirime yardımcı olmak için safra ince bağırsağınıza akar. GİK olduğunda, safra düzgün bir şekilde akmaz. Karaciğerde birikir ve kana sızar. Bu durum ciltte kaşıntı ve diğer belirtilere neden olabilir.

GİK genellikle gebeliğin ikinci yarısında ortaya çıkar ve doğumdan sonra düzelir. Ancak bazı durumlarda ciddi sorunlara yol açabilir. Bu nedenle doktorunuz veya ebeniz, gebeliğiniz boyunca sizi ve bebeğinizi yakından takip edecektir.

GİK'e Ne Sebep Olur?

Doktorlar GİK'in tam olarak neye yol açtığını kesin olarak bilemiyorlar. Ancak genler, hormonlar ve çevresel faktörlerin rol oynayabileceği düşünülüyor.

GİK riskiniz aşağıdaki durumlarda daha yüksek olabilir:

• Birden fazla bebekle hamileyseniz (ikiz gibi).
• Tüp bebek (IVF) yöntemiyle hamile kaldıysanız.
• Karaciğer hastalığınız varsa.
• Geçmiş bir gebelikte GİK geçirdiyseniz.

GİK Belirtileri Nelerdir?

GİK'in belirtileri şunları içerebilir:

• Kaşıntı: Bu genellikle kişilerin fark ettiği ilk belirtidir. Kaşıntı hafif ila şiddetli olabilir. Genellikle el avuçlarında ve ayak tabanlarında başlar ve geceleri daha kötüleşir.
• Sarılık: Cildin veya gözün beyaz kısmının sararması durumudur.
• Karnın sağ üst tarafında ağrı.
• Mide bulantısı.
• İştahsızlık.
• Uyku sorunları.
• Yağlı ve yüzen dışkı.

GİK İçin Test Var mı?

Evet, var. Doktorunuz veya hemşireniz sizi muayene edecek ve belirtileriniz hakkında sorular soracaktır. GİK olabileceğinizi düşünürlerse, kan testleri isteyeceklerdir. Bu testler şunları içerir:

• Kanınızdaki safra asitlerinin seviyesini ölçmek.
• Karaciğerinizin ne kadar iyi çalıştığını kontrol etmek.

Belirtilerinize neyin neden olduğunu anlamak için başka testler de yapılabilir.

GİK Gebeliğimi ve Bebeğimi Nasıl Etkiler?

GİK, aşağıdaki riskleri artırabilir:

• Erken (prematüre) doğum.
• Doğumdan sonra bebekte solunum problemleri.
• Ölü doğum (bebeğin doğmadan önce ölmesi).

Eğer GİK'iniz varsa, gebeliğiniz boyunca doktorunuzu, hemşirenizi veya ebenizi düzenli olarak görmeniz gerekir. Bu genellikle haftada iki kez randevu anlamına gelir. Bu ziyaretlerde, doktor, hemşire veya ebe bebeğinizin kalp atış hızını kontrol edecektir. Ayrıca bebeğin hareketini kontrol etmek için ultrason da yapacaklardır.

Kanınızdaki safra asitlerinin seviyesini ölçmek için düzenli kan testleri de yaptıracaksınız. Seviye ne kadar yüksekse, gebeliğinizle ilgili sorunlara neden olma olasılığı o kadar artar.

GİK Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavinin amaçları, belirtileri hafifletmek ve bebekle ilgili sorun riskini azaltmaktır.

Belirtileri gidermek için:

• Doktorunuz kaşıntıya yardımcı olacak ilaçlar reçete edebilir. Ayrıca cildinize sürmeniz için kremler veya losyonlar da önerebilir.
• Çok sıcak banyolar veya duşlar kaşıntıyı kötüleştirebilir. Bunlardan kaçınmak yardımcı olabilir.

GİK genellikle doğumdan sonra düzelir. Bu nedenle, doktorunuz veya ebeniz muhtemelen bebeğinizin beklenen doğum tarihinden önce doğmasını sağlayacaktır. Tam zamanlama, sizin ve bebeğinizin sağlığına ve kan testi sonuçlarınıza bağlı olacaktır.

Tekrar Hamile Kalmak İstersem Ne Olur?

Bir gebelikte GİK geçirdiyseniz, bir sonraki gebeliğinizde tekrar geçirme riskiniz daha yüksektir.

Ne Zaman Doktora Başvurmalıyım?

Eğer GİK'iniz varsa, aşağıdaki durumlarda doktorunuzu, hemşirenizi veya ebenizi arayın:

• Kaşıntınız kötüleşiyor veya dayanılmaz hale geliyorsa.
• Sarılığınız varsa.
• Doğum sancılarınızın başladığını düşünüyorsanız.
• Bebeğinizin normalden daha az hareket ettiğini düşünüyorsanız.
• Sizi endişelendiren başka herhangi bir yeni belirtiniz varsa.

GİK hakkında aklınıza takılan her türlü soruyu doktorunuzla paylaşmaktan çekinmeyin. Sağlıklı bir gebelik süreci için düzenli kontrollerinizi aksatmayın!