Erken Doğum (Prematüre Doğum): Belirtileri, Nedenleri ve Yönetimi

Hamilelik, her anne adayı için heyecan verici bir bekleyiş dönemidir. Ancak bazı durumlarda, doğum beklenenden daha erken başlayabilir. Bu duruma erken doğum (prematüre doğum) denir. Erken doğum, hem anne adayı hem de bebek için önemli sağlık riskleri taşıdığından, belirtilerini bilmek ve erken müdahale etmek hayati önem taşır.

Erken Doğum Nedir?

Erken doğum, gebeliğin 37. haftasından önce (beklenen doğum tarihinden 3 veya daha fazla hafta önce) başlayan doğum eylemidir.

Normalde gebelik, son adetinizin ilk gününden itibaren yaklaşık 40 hafta sürer. Gebeliğin 37. haftasından önce doğuma girmek tehlikeli olabilir. Bunun nedeni, prematüre (erken doğmuş) bebeklerin ciddi sağlık sorunları yaşayabilmesidir.

Erken Doğuma Ne Sebep Olur?

Erken doğumun nedenini bilmek genellikle zordur. Erken doğuma neden olabilecek bazı faktörler şunlardır:

• Rahimde kanama veya diğer sorunlar
• İkiz, üçüz veya daha fazla bebeğe hamile olmak
• Rahimde veya vücudun başka bir yerinde enfeksiyon

Kimler Erken Doğum Riski Altındadır?

Kimlerin erken doğuma gireceğini söylemek genellikle mümkün değildir. Ancak riskiniz aşağıdaki durumlarda artar:

• Geçmişte erken doğum ve erken doğum öykünüz varsa.
• Birden fazla bebeğe hamileyseniz (ikiz veya üçüz gibi).
• Gebeliğin 37. haftasından önce "suyunuz gelirse" (zarlarınızın yırtılması).
• Ultrasonunuz rahim ağzınızın kısa olduğunu gösteriyorsa: Rahim ağzı, rahmin vajinaya açılan alt kısmıdır.
• Çok fazla amniyon sıvınız varsa: Buna "polihidramnios" denir.
• "Plasenta dekolmanı" varsa: Bu, plasentanın rahimden ayrılmasına ve vajinal kanamaya neden olması durumudur. (Plasenta, gebelik sırasında sizinle bebeğiniz arasında oluşan organdır.)

Erken doğum riskini artırabilecek diğer faktörler şunlardır:

• Kokain veya amfetamin gibi yasa dışı uyuşturucular kullanmak
• Sigara içmek
• Belirli enfeksiyonlar (mesane, böbrek ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar dahil)
• Erken gebelikte vajinal kanama
• Gebelikler arasında kısa aralıklar olması
• Rahim ağzından daha önce cerrahi müdahale geçirmiş olmak
• Anormal şekilli bir rahim

Erken Doğumun Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler, normal doğum sancısı ile aynıdır:

• Rahimde sıkılaşma, diğer adıyla "kasılmalar": Kasılmalar sırasında karnınız sertleşebilir. Zamanla ağrılı hale gelirler.
• Vajinadan gelen sıvının renginde veya kıvamında değişiklik: Sulu, kalın veya kanlı olabilir.
• Karnınızın alt kısmında veya uyluklarınızda ağrı veya baskı
• Bel ağrısı
• Karın krampları, bazen ishalle birlikte
• Suyunuzun gelmesi: Bu, vajinanızdan sadece damla damla veya aniden büyük bir sıvı akışı gibi hissedilebilir.

Bazı kişilerde "Braxton-Hicks kasılmaları" görülür. Bunlar birkaç dakikalık aralıklarla ortaya çıkan kasılmalardır. Genellikle çok ağrılı değildir ve zamanla güçlenmez veya daha sık hale gelmezler. Genellikle uzandığınızda veya dinlendiğinizde geçerler. Bunlara bazen "yalancı doğum sancısı" da denir. Çünkü gerçekten doğuma girdiğiniz anlamına gelmezler.

Doğuma Girdiğimi Nasıl Anlarım?

Doktorunuz, hemşireniz veya ebeniz belirtilerinizi soracaktır. Rahim ağzınızı muayene edecek ve kasılmalarınızın ne sıklıkta olduğunu kontrol edeceklerdir. Ayrıca neler olduğunu anlamak için testler de yapılabilir. Erken doğuma girip girmediğinizi anlamak bir veya iki saat sürebilir.

Erken Doğum, Bebeğimin Erken Doğacağı Anlamına mı Geliyor?

Her zaman değil. Erken doğuma giren bazı kişiler, bebeğini normal zamanda doğurur.

Erken Doğum Nasıl Tedavi Edilir?

Farklı tedaviler vardır. Sizin için doğru tedavi şunlara bağlıdır:

• Doğumunuzun nedeni
• Hamileliğinizin ne kadar ilerlemiş olduğu
• Sizin ve bebeğinizin ne kadar sağlıklı olduğu

Durumunuza bağlı olarak, doktorunuz size aşağıdaki gibi ilaçlar verebilir:

• "Tokolitik ilaçlar": Bu ilaçlar doğum sancısını durdurmaya veya yavaşlatmaya çalışır. Ancak her zaman işe yaramazlar. Ya da bir süre işe yarayabilirler, ancak sonra doğum sancısı tekrar başlayabilir. Eğer erken doğum yaparsanız, sağlık ekibiniz bebeğinizin sağlığını korumak için adımlar atabilir.
• Steroidler: Özellikle 34 haftadan az hamileyseniz steroid ilaçlar alabilirsiniz. Bunlar, bebeğinizin akciğerlerinin büyümesini hızlandırır. Bu, bebeğiniz erken doğarsa nefes almasına yardımcı olacaktır.
• Magnezyum sülfat: 32 haftadan az hamileyseniz bu ilacı alabilirsiniz. Bebeği etkileyebilecek "serebral palsi" adı verilen bir beyin bozukluğunu önlemeye yardımcı olabilir.

Bazen doktor veya hemşire, doğum sancınızı durdurmaya çalışmaktan ziyade bebeğin erken doğmasının daha iyi olduğuna karar verecektir. Sizin için doğru olan, bireysel durumunuza bağlıdır.

Erken Doğum Önlenebilir mi?

Erken doğumu önlemenin genellikle bir yolu yoktur. Ancak riskinizi azaltmak için sigara ve doktorunuz veya ebeniz tarafından reçete edilmemiş ilaçlardan kaçınmak gibi bazı şeyler yapabilirsiniz. Hamilelik sırasında doktorunuzu, hemşirenizi veya ebenizi düzenli olarak görmek de önemlidir. Sağlığınızı izleyecek ve tedavi gerektirebilecek sorunları takip edeceklerdir.

Eğer 24 haftadan az hamileyseniz ve ultrasonunuz rahim ağzınızın kısa olduğunu gösteriyorsa, doktorunuz "progesteron" adı verilen bir hormon reçete edebilir. Bu, vajinanıza yerleştirdiğiniz bir tablet veya jel şeklinde gelir. Bu, erken doğum ve erken doğum şansını azaltmaya yardımcı olabilir.

Bazen insanlar erken doğumu önlemek için aktivitelerini sınırlamaları gerekip gerekmediğini merak ederler. Doktorlar genellikle bunu önermezler. Ancak duruma göre değişir:

• Fiziksel aktivite: Doktorlar, çoğu hamile kişinin haftanın çoğu günü veya her günü en az 30 dakika fiziksel aktivite yapmasını önermektedir. Ancak belirli rahatsızlıkları olan kişilerin çok aktif olmaktan kaçınması gerekir. Güvenli bir şekilde nasıl egzersiz yapacağınız hakkında doktorunuzla veya hemşirenizle konuşun.
• Yatak istirahati: Doktorlar çoğu hamile kişi için yatak istirahati önermezler. Yatak istirahati genellikle erken doğumu önlemeye yardımcı olmaz. Ayrıca bir kişinin sağlığını da kötüleştirebilir. Yatak istirahatine ihtiyacınız varsa, doktorunuz veya hemşireniz size söyleyecektir.
• Cinsel aktivite: Çoğu hamile kişi güvenli bir şekilde cinsel ilişkiye girebilir. Ancak belirli rahatsızlıkları olan kişilerin cinsel ilişkiden kaçınması gerekir. Doktorunuz veya hemşireniz cinsel ilişkiden kaçınmanız gerekip gerekmediğini size söyleyecektir.

Hamilelik sırasında nasıl hissettiğinize dikkat edin. Eğer aşağıdaki belirtilerden herhangi birini fark ederseniz yaptığınızı durdurun ve hemen doktorunuzu, hemşirenizi veya ebenizi arayın:

Ne Zaman Doktoru Aramalıyım?

Erken doğuma girdiğiniz anlamına gelebilecek herhangi bir belirtiniz varsa doktorunuzu, hemşirenizi veya ebenizi arayın:

• 1 saat içinde 6'dan fazla kasılmanız varsa. (Bu, kasılmaların 10 dakika arayla olduğu anlamına gelir.)
• Alt karnınızda, leğen kemiğinizde veya vajinanızda baskı hissediyorsanız.
• Hafif kramp veya sırt ağrınız varsa.
• Vajinanızdan kan veya sıvı sızıyorsa.
• Pembe, ten rengi veya kırmızı görünebilen artmış mukus benzeri vajinal akıntınız varsa.