Doğum Sonrası Sorunlara Karşı Dikkatli Olmak: Kendinize Nasıl Bakarsınız?

Bebeğinizin doğumuyla birlikte yeni bir heyecan başlar, ancak doğum sonrası dönemde kendi sağlığınıza dikkat etmek de çok önemlidir. Vücudunuzun iyileşmesi zaman alır ve bu süreçte bazı belirtilere karşı dikkatli olmanız gerekir. Bu blog yazısı, doğum sonrası kendinize nasıl bakacağınız, hangi sorunlara dikkat etmeniz gerektiği ve ne zaman tıbbi yardım almanız gerektiği hakkında bilgi vermektedir.

Doğumdan Sonra Kendime Nasıl Bakmalıyım?

Doktorunuz veya hemşireniz size kendinize nasıl bakacağınız konusunda talimatlar verecektir. Bakımınızın bir kısmı, vajinal doğum mu yoksa sezaryen doğum mu yaptığınıza bağlıdır.

Genel olarak:

• Vajinal kanama için ped veya günlük ped kullanın. Tampon kullanmayın.
• Vajinal doğum yaptıysanız, vulva ve perinenize (cinsel organlar ile anüs arasındaki bölge) dikkat edin. Ağrı veya şişlik varsa, bölgeyi ıslatmak veya soğuk kompres kullanmak yardımcı olabilir.
• Sezaryen doğum yaptıysanız, kesi yerinizin bakımı hakkında doktorunuzun talimatlarına uyun.
• Bol su için ve lifli yiyecekler tüketin. Bu, kabızlığı önlemeye yardımcı olabilir. Doktorunuz dışkı yumuşatıcı almanızı önerebilir.
• İhtiyaç duyulursa ağrıyı gidermek için reçetesiz satılan ilaçlar alın (örneğin: asetaminofen (Tylenol), ibuprofen (Advil, Motrin) veya naproksen (Aleve)). Doktorunuz başka ilaçlar reçete ettiyse, bunları alma talimatlarına kesinlikle uyun.
• Aktivitenizi yavaş yavaş artırın:
• Sizi çok yoran veya ağrıya neden olan şeylerden kaçının. Sezaryen doğum yaptıysanız, kaldırmaktan ve ağır aktivitelerden daha uzun süre kaçınmanız gerekir.
• 2 hafta boyunca cinsel ilişkiden kaçının. Ondan sonra, kendinizi hazır hissettiğinizde cinsel ilişkiye girebilirsiniz. Doğum kontrolü hakkında sorularınız varsa doktorunuzla veya hemşirenizle konuşun. Doğumdan kısa bir süre sonra tekrar hamile kalmak mümkündür.
• Özellikle emziriyorsanız veya pompa kullanıyorsanız destekleyici bir sütyen giyin.
• Mümkün olduğunda partnerinizden, aile üyelerinizden veya arkadaşlarınızdan yardım alın. Dinlenebildiğiniz zaman dinlenin.

Hangi Sorunlara Dikkat Etmeliyim?

İyileşirken biraz ağrı ve rahatsızlık hissetmeniz normaldir. Bu durum, vücudunuz iyileştikçe düzelmelidir.

Doktorunuz, hemşireniz veya ebeniz doğumdan sonra sizinle tekrar konuşacaktır. İlk birkaç hafta boyunca bunu telefonla yapabilirler. 12 hafta dolmadan yüz yüze bir ziyaretiniz de olmalıdır. Bu ziyarette fiziksel muayene yapacak ve herhangi bir sorun olup olmadığını kontrol edeceklerdir. Ancak, gerektiğinde daha erken yardım alabilmek için nelere dikkat etmeniz gerektiğini bilmek önemlidir.

Doktorlar, doğumdan sonra ortaya çıkabilecek sorunlara "doğum sonrası komplikasyonlar" adını verir. Bunların bazıları ciddi, hatta yaşamı tehdit edici olabilir. Ciddi sorunların belirti ve semptomları şunları içerir:

• Yüksek tansiyon
• Nöbetler
• Çok şiddetli vajinal kanama
• Rahmin dışarı dönmesi (uterus inversiyonu)
• Akciğerlerdeki kan pıhtıları nedeniyle nefes darlığı veya göğüs ağrısı
• Bağırsaklarda enfeksiyon nedeniyle ishal, karın ağrısı veya ateş
• Vulvada şiddetli şişlik
• Doğum sonrası depresyon ("DPD") nedeniyle çok üzgün, sinirli veya endişeli hissetme

Ortaya çıkabilecek diğer sorunlar şunlardır:

• İdrar yapma sorunları
• Hemoroidlerden kaynaklanan rektal kanama, kaşıntı veya ağrı
• Anormal vajinal akıntı (örneğin, kötü koku)
• İdrar, gaz veya dışkı kaçırma
• Kabızlık
• Varisli damarlardan kaynaklanan bacak ağrısı ve şişlik
• Baş ağrısı
• Pelvis içindeki veya çevresindeki sinirlerde hasardan kaynaklanan güçsüzlük veya uyuşma
• Yara enfeksiyonundan kaynaklanan kızarıklık, akıntı veya ağrı
• Rahimde enfeksiyondan kaynaklanan ateş ve karın ağrısı
• İdrar yolu enfeksiyonundan kaynaklanan sık ve ağrılı idrara çıkma
• Aşırı doluluktan ("tıkanıklık") kaynaklanan meme ağrısı ve şişlik
• Enfeksiyondan kaynaklanan meme ağrısı ve kızarıklık
• Vajinal kuruluk
• Pelvis krampları
• Pelvis eklemlerindeki sorunlardan kaynaklanan sırt, pelvis veya bacak ağrısı

Çoğu insan doğumdan sonra ciddi sorunlar yaşamaz. Ancak ne olursa olsun neye dikkat etmeniz gerektiğini bilmek önemlidir. Bu şekilde, bir sorun yaşarsanız tedavi alabilirsiniz.

Doktoru Ne Zaman Aramalıyım?

Aşağıdaki durumlarda hemen acil yardım çağırın (Türkiye'de 112):

• Şiddetli, alışılmadık bir baş ağrınız varsa veya kafa karışıklığı, boyun sertliği, ateş veya görme değişiklikleriyle birlikte geliyorsa.
• Nöbet geçirirseniz.
• Nefes almada zorluk çekiyorsanız veya göğüs ağrınız varsa ya da kan öksürüyorsanız.
• Rahminiz vajinanızdan dışarı doğru çıkıntı yapıyorsa.
• Kendinize veya bebeğinize zarar verme düşünceleriniz varsa.

Aşağıdaki durumlarda tavsiye için doktorunuzu, hemşirenizi veya ebenizi arayın:

• Önceki bölümde listelenen diğer sorunlardan herhangi birine sahipseniz. (Yukarıdaki 'Hangi sorunlara dikkat etmeliyim?' bölümüne bakın.)
• Sizi endişelendiren başka yeni belirtileriniz varsa.

Doğum sonrası dönem, iyileşme ve bebeğinizle bağ kurma zamanıdır. Vücudunuzdaki değişiklikleri takip edin ve herhangi bir endişenizde veya beklenmedik bir durumda asla doktorunuza başvurmaktan çekinmeyin. Kendinize iyi bakmak, bebeğinize en iyi şekilde bakmanızın ilk adımıdır.