Aşılar ve Hamilelik: Anne ve Bebeğinizi Korumak İçin Bilmeniz Gerekenler

Aşılar, belirli ciddi veya ölümcül enfeksiyonları önleyebilen modern tıbbın en önemli başarılarından biridir. Vücudunuza bu enfeksiyonlara neden olan mikroplarla savaşmayı öğretmenin bir yoludur. Aşılar sayesinde, günümüzde geçmişe göre çok daha az insan enfeksiyonlardan ciddi şekilde hastalanmakta veya ölmektedir.

Aşılar Nedir?

Aşılar genellikle enjeksiyon şeklinde yapılır. Ancak bazıları burun spreyleri veya yutulan ilaçlar şeklinde de olabilir. Bir kişi aşı olduğunda, buna "aşılama" veya "immünizasyon" denir.

Bazı aşılar hamilelik sırasında yapılabilirken, diğer aşıların hamile kalmadan önce yapılması gerekir.

Neden Aşı Olmalıyım?

Aşı olmak, belirli ciddi enfeksiyonlara yakalanmanızı önlemeye yardımcı olabilir. Bir enfeksiyon kaptığınızda bile, aşı olmak ciddi şekilde hastalanmanızı engelleyebilir.

Hamile kalmasanız bile aşı olmak önemlidir. Ancak hamileyseniz ve belirli enfeksiyonlara yakalanırsanız, hamileliğiniz sırasında sorunlar yaşayabilirsiniz. Aşı olmak, bebeğinizin doğmadan önce veya sonra hastalanmasını önlemeye de yardımcı olabilir.

Hamile Kalmayı Planlıyorsam Aşılar Hakkında Ne Bilmeliyim?

Hamile kalmaya çalışmayı düşünüyorsanız, aşılarınızın güncel olduğundan emin olun. Bu, doktorunuzun veya hemşirenizin önerdiği tüm aşıları yaptırdığınız anlamına gelir. Tüm aşılarınızı yaptırıp yaptırmadığınızdan emin değilseniz, doktorunuz veya hemşireniz kontrol etmek için bir kan testi yapabilir.

Özellikle hamile kalmadan önce kızamık, kabakulak, kızamıkçık ve suçiçeği aşılarınızın güncel olması önemlidir. Bunun nedeni, bu enfeksiyonları önleyen aşıların hamile kişilere yapılamamasıdır. Eğer aşı olmadıysanız ve hamilelik sırasında bu enfeksiyonlara yakalanırsanız, sorunlar yaşayabilirsiniz. Sorunlar şunları içerebilir:

• Enfeksiyonu bebeğe, hamilelik sırasında veya doğumdan sonraki ilk birkaç ay içinde geçirmek
• Gebelik kaybı (düşük)
• Çok erken doğum yapmak
• Sağlık sorunu olan bir bebek doğurmak

Kızamık, kabakulak, kızamıkçık veya suçiçeği aşılarına ihtiyacı olan kişilerin, hamile kalmaya başlamadan en az 1 ay önce bunları yaptırması gerekir. Geçmişte suçiçeği enfeksiyonu geçirdiyseniz, aşı olmanıza gerek yoktur. Suçiçeği geçiren kişiler nadiren hastalığı tekrar kaparlar.

Hamile kalmadan önce insan papillomavirüsü (HPV) aşınızın güncel olması da önemlidir. HPV aşısı hamilelik sırasında yapılmaz, ancak hamile olduğunuzu bilmeden önce yaptırırsanız güvenlidir.

Hamilelik Sırasında Hangi Aşılar Güvenlidir?

Bazı aşılar hamilelik sırasında yapılabilir ve güvenlidir. Bunlar şunları önleyen aşıları içerir:

• COVID-19: Hamileyseniz veya hamile kalmayı planlıyorsanız COVID-19 aşısı olabilirsiniz. Hamile kişiler COVID-19'a yakalanırlarsa daha ciddi şekilde hastalanma olasılığı daha yüksektir, bu nedenle doktorlar aşı olmanızı önermektedir. Bu ayrıca bebeğinizin hayatının ilk 6 ayında COVID-19'a yakalanmasını önlemeye de yardımcı olabilir.
• Grip (influenza): Tüm yetişkinler her yıl grip aşısı olmalıdır. Ancak hamile kişilerin grip aşısı olması özellikle önemlidir. Bunun nedeni, hamile kişilerin gribe, hamile olmayan kişilere göre daha ağır yakalanma eğiliminde olmalarıdır. Grip aşısı sizi hastalanmaktan koruyabilir. Ayrıca bebeğinizin hayatının ilk birkaç ayında grip olmasını da engelleyebilir.
• Tetanoz, difteri ve boğmaca: Tetanoz, kasların anormal çalışmasına neden olur. Difteri, boğazın arkasında nefes alma sorunlarına yol açabilecek kalın bir tabaka oluşturabilir. Boğmaca, aynı zamanda "boğmaca öksürüğü" olarak da bilinir, şiddetli bir öksürüğe neden olur. Tüm hamile kişilerin, daha önce olmuş olsalar bile, hamileliğin 27 ila 36. haftalarında tetanoz, difteri ve boğmaca aşısı olmaları gerekir. Bu, çoğunlukla bebeği doğumdan sonraki ilk birkaç ayda boğmacaya yakalanmaktan korumak içindir. Bebeklerde boğmaca ciddi, hatta ölümcül olabilir.
• Solunum sinsityal virüsü (RSV): Yetişkinlerde RSV, soğuk algınlığına veya gribe benzer bir enfeksiyona neden olur. Bebeklerde RSV ciddi, hatta ölümcül olabilir. Yenidoğanlarda RSV'yi önlemenin 2 yolu vardır. Bir yolu, hamile kişinin gebeliğin 32 ila 36. haftaları arasında RSV aşısı olmasıdır. Diğer yolu ise doğumdan sonra bebeğe bir aşı yapmaktır. Her ikisi de güvenlidir ve bebeğinizi RSV'den korumada etkilidir. Doktorunuz veya hemşireniz, seçenekleriniz ve durumunuz için hangisinin en iyisi olduğu hakkında sizinle konuşabilir.
• Diğerleri: Bazı kişiler hamileyken başka aşılar da olabilirler. Örneğin, başka tıbbi rahatsızlıklarınız varsa veya başka bir ülkeye seyahat etmeyi planlıyorsanız belirli aşılara ihtiyacınız olabilir.

Herhangi bir aşı olmak ile otizm gelişimi arasında hiçbir bağlantı yoktur.

Kaç Doz Aşıya İhtiyacım Var?

Her aşı farklıdır. Bazı aşılar sadece 1 dozdan sonra etki eder. Diğerleri ise bir enfeksiyonu önlemek için 2 veya daha fazla doza ihtiyaç duyar. Çoğu aşı için tam olarak korunmanız birkaç hafta sürer. Bunun nedeni, vücudunuzun enfeksiyonla savaşmaya hazırlanması zaman almasıdır.

Aşılar Yan Etkilere Neden Olur mu?

Evet, neden olabilirler. Genellikle aşılar hiçbir yan etkiye neden olmaz, ancak bazen olur. Yan etkiler ortaya çıktığında şunları içerebilir:

• Aşının yapıldığı yerde kızarıklık, hafif şişlik veya ağrı
• Hafif ateş
• Hafif döküntü
• Baş ağrısı veya vücut ağrıları

Bu yan etkiler hasta olduğunuz anlamına gelmez. Sadece bağışıklık sisteminizin (enfeksiyonla savaşan sistem) aşıya yanıt verdiğini gösterir.

Aşılar bazen şiddetli alerjik reaksiyonlar gibi daha ciddi yan etkilere de neden olabilir. Ancak ciddi yan etkiler nadirdir.

Her aşı olduğunuzda hangi yan etkileri bekleyeceğinizi doktorunuza veya hemşirenize sorun. Aşıdan sonra bir reaksiyon veya sorun yaşarsanız, onlara bildirin.

Hamileysem ve Hiç Kızamık, Kabakulak, Kızamıkçık veya Suçiçeği Aşısı Olmadıysam Ne Olur?

Hamileyseniz, bu aşıları hiç olmadıysanız ve bu enfeksiyonları hiç geçirmediyseniz, bu enfeksiyonlara sahip kişilerle temastan kaçının.

Çevrenizdeki birinde suçiçeği veya kızamıkçık olduğunu öğrenirseniz, mümkün olan en kısa sürede doktorunuzu veya hemşirenizi arayın.