HPV Hakkında Merak Edilen Her Şey – Soru & Cevap

HPV nedir?

HPV (Human Papilloma Virus), insanda enfeksiyon yapan bir virüstür. Yaklaşık 200’e yakın tipi vardır, bunların 40 kadarı genital bölgede bulunur.

• 14 tipi yüksek risklidir ve rahim ağzı, vulva, vajina, anüs, penis ve boğaz kanserlerine yol açabilir.
• Diğerleri genellikle düşük risklidir ve genital siğillere neden olur.

HPV nasıl bulaşır?

• Vajinal, anal veya oral cinsel temasla bulaşır.
• Nadir olarak doğum sırasında anneden bebeğe geçebilir.
• Çok çok nadiren tuvalet, ağda merkezleri gibi ortak alanlardan da bulaşma görülebilir.

HPV bulaştıysa ne zaman ortaya çıkar? Aldatıldığımı mı gösterir?

• Genital siğiller genellikle bulaştan 1–6 ay sonra ortaya çıkar.
• Ancak virüs yıllarca vücutta sessiz (latent) kalabilir ve yıllar sonra belirti verebilir.
• HPV testi bulaştan genellikle 6 ay sonra pozitifleşir.
  ➡ Bu nedenle HPV çıkması mutlaka yeni bulaş anlamına gelmez.

HPV testi nedir?

Vajinaya spekulum yerleştirilir ve rahim ağzından fırça ile sürüntü alınır.

• %90’ın üzerinde güvenilirlik sağlar.
• Sonuç, HPV tiplerini ve risk grubunu gösterir.

HPV’den nasıl korunabilirim?

• Prezervatif kullanmak riski azaltır, ancak tamamen ortadan kaldırmaz.
• En etkili korunma yöntemi HPV aşısıdır.

HPV ne kadar yaygın?

• Toplumun yaklaşık %5’i yüksek riskli HPV taşır.
• Çalışmalarda, kadın ve erkeklerde genital HPV görülme oranı %20–40 arasında bildirilmiştir.

Hangi HPV tipleri kanser yapar?

Yüksek riskli tipler: 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 68 (±66, 73)
➡ Rahim ağzı, vulva, vajina, anüs, penis ve boğaz kanserlerine yol açabilir.

Düşük riskli tipler: 6, 11, 40, 42, 43, 44, 54, 61, 70, 72, 81
➡ Genellikle genital siğillere ve hafif hücre değişikliklerine neden olur.

HPV taraması ne sıklıkla yapılmalı?

• 25–29 yaş: 3 yılda bir Pap smear
• 30–65 yaş:
• Tercihen 5 yılda bir HPV testi
• Alternatif: 5 yılda bir HPV + Pap smear (cotest)
• HPV testi yoksa 3 yılda bir Pap smear
• HPV 16/18 pozitif çıkarsa, sitoloji normal olsa bile hemen kolposkopi yapılır.

Kolposkopi nedir?

Serviks, vajina ve vulva bölgesinin ışık ve büyüteç altında incelenmesini sağlayan tanısal bir işlemdir.

• Amaç: Anormal smear sonucu veya yüksek riskli HPV varlığında, kanser öncesi lezyonları erken tespit etmek.

HPV aşısı nedir ve kimlere yapılır?

En yaygın kullanılan Gardasil 9, HPV’nin 9 tipine (6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52, 58) karşı koruma sağlar.

• Kanserden koruma oranı: %87 (gerçek yaşam verileri).
• Güvenlik profili yüksektir, ciddi yan etkiler çok nadirdir.

Aşılama takvimi:

• 9–14 yaş: 2 doz (0, 6–12 ay) – En güçlü bağışıklık yanıtı.
• 15–26 yaş: 3 doz (0, 1–2, 6 ay) – Telafi aşısı.
• 27–45 yaş: Doktor ile değerlendirilerek yapılabilir.
• >45 yaş: Önerilmez.

HPV pozitif birine aşı yapılır mı?

Evet.

• Aşı mevcut enfeksiyonu tedavi etmez, ancak kişinin henüz karşılaşmadığı HPV tiplerine karşı koruma sağlar.
• 26 yaşına kadar herkese önerilir. 27–45 yaş arası kişisel karar ile yapılabilir.

Genital siğilim varsa aşı olmalı mıyım?

Evet.

• Aşı siğili tedavi etmez, ancak diğer tiplerden korunma sağlar.
• CDC, 26 yaşına kadar genital siğili olanlara da aşıyı önermektedir.

Genital siğil nasıl tedavi edilir?

• Genellikle HPV tip 6 ve 11’den kaynaklanır.
• Amaç: Mevcut lezyonları yok etmek ve şikâyetleri azaltmak.
• Tedavi virüsü tamamen ortadan kaldırmaz, nüks oranı yüksektir (%20–30).
• Yöntemler: Kriyoterapi (dondurma), koterizasyon, lazer, topikal ilaçlar.
• Tedavi seçimi lezyonun yeri, büyüklüğü, sayısı, gebelik durumu ve hastanın tercihlerine göre yapılır.

Genital siğilin görünümü nasıldır?

• Dışa doğru büyüyen, pürtüklü veya karnabahar benzeri kabarık lezyonlardır.
• Tek ya da çok sayıda olabilir, bazen birleşerek daha büyük kitleler oluşturabilir.
• Kadında: Vulva, perine, perianal bölge, vajen, serviks
• Erkekte: Glans penis, prepisyum, penil şaft, skrotum, perianal bölge
• Her iki cinsiyette de perianal ve anal kanal tutulumu görülebilir

💬 Son söz: HPV yaygın bir virüstür, ama korunma ve erken teşhisle kanser riskini büyük oranda azaltmak mümkündür. Düzenli taramalar ve aşı en güçlü korunma yöntemleridir